Ana sayfa› Dağıtım Terimleri Sözlüğü

Dağıtım Terimleri Sözlüğü

Dağıtımın kendi dili — en çok geçen terimler, sade tanımlarla.

Tüpgaz, su ve dönüşlü kap dağıtımının kendine özgü bir dili vardır. Bu sözlük, dağıtım ve saha yönetiminde en çok geçen terimleri sade bir Türkçeyle tanımlar; her tanımın altında terimin KolayDağıtım'da nasıl karşılandığını da bulursunuz.

Kap, emanet ve depozito

Emanet (kap emaneti)

Emanet, müşteride ya da satış noktasında geçici olarak bulunan ve geri beklenen dolu veya boş kaplardır (tüp, damacana, kasa). Mülkiyet bayide kalır; kap geri gelene kadar “dışarıdaki kap” olarak izlenir. KolayDağıtım her emaneti müşteri, talibayi ve araç bazında tek listede tutar, yaşını gün gün sayar. İlgili: Depozito, Dönüşlü kap, FIFO yaşlandırma

Depozito

Depozito, kabı teslim alırken müşteriden alınan ve kap iade edildiğinde iade edilen güvence bedelidir. Geri gelmeyen kabın bedelini güvenceye alır. KolayDağıtım'da parasız bırakılmış bir kap sonradan depozitoya çevrilebilir; her depozito cariye işlenir ve toplam dışarıdaki depozito anında görünür. İlgili: Emanet, Dönüşlü kap

Dönüşlü kap

Dönüşlü kap, içindeki ürün tüketildikten sonra boş olarak geri toplanıp yeniden doldurulan kaptır — tüp, damacana, kasa, varil gibi. Dağıtımın çekirdek varlığıdır ve dolu/boş/arızalı olarak üç durumda izlenir. KolayDağıtım her dönüşlü kap için ayrı bir emanet ve depozito defteri tutar. İlgili: Emanet, Dolu / boş / arızalı kap

Dolu / boş / arızalı kap

Bir dönüşlü kabın üç durumudur: dolu (satışa hazır), boş (geri toplanıp doldurulacak) ve arızalı (onarım ya da hurda bekleyen). Stok doğruluğu bu üç durumun ayrı sayılmasına bağlıdır. KolayDağıtım stoğu depoda, araçta ve müşteride bu üç durumla ayrı ayrı gösterir. İlgili: Dönüşlü kap, Stok, Fire

FIFO yaşlandırma

FIFO (ilk giren ilk çıkar) yaşlandırma, bir müşteride en eski, henüz iade edilmemiş kabın kaç gündür dışarıda olduğunu gün gün hesaplamaktır. İadeler en eski bırakımı kapatır, böylece açık kalan kabın yaşı gerçek yaşıdır. KolayDağıtım'da 60 günde amber, 90 günde kırmızı yanar; “getiririm” sözü kaçınca uyarır. İlgili: Emanet, Dönüşlü kap

Fire

Fire, geri gelmeyeceği kabul edilen ya da sayımda eksik çıkan kabın/ürünün zarar olarak yazılmasıdır. KolayDağıtım'da kaybı yalnız yetkili (sahip) yazar; işlem denetim defterine düşer, stok ve para her zaman tutar. İlgili: Sayım ve fark, Dolu / boş / arızalı kap

Saha, filo ve stok

Sevkiyat

Sevkiyat, siparişlerin araçlara dağıtılıp teslimata çıkma sürecidir. KolayDağıtım'da sevkiyat panosu siparişleri araca göre dizer; sürükle‑bırakla atanır, geciken teslimat kırmızı yanar. İlgili: Saha noktası, Hub‑uydu filo

Saha noktası (ara depo)

Saha noktası, büyük aracın mal bıraktığı, küçük araçların (motokurye) oradan beslendiği ara depo/aktarma noktasıdır. Şehir içi dağıtımı hızlandırır. KolayDağıtım stoğu depo, araç ve saha noktası olarak ayrı izler; kaynağı sistem seçer. İlgili: Hub‑uydu filo, Stok

Hub‑uydu filo

Hub‑uydu filo, büyük araçların (hub) saha noktalarını beslediği, küçük araçların (uydu) o noktalardan teslimat yaptığı filo modelidir. Kamyon, kamyonet ve motosikleti tek operasyonda birleştirir. KolayDağıtım bu modeli sevkiyat panosu ve mutabakat ağacıyla destekler. İlgili: Saha noktası, Sevkiyat

Stok (tek doğruluk kaynağı)

Stok, dolu/boş/arızalı kabın depoda, araçta, müşteride ve dışarıda toplam durumudur. Dağıtımda stok tek bir yerde değil, bu konumlara dağılmış halde doğru olmalıdır. KolayDağıtım hepsini tek doğruluk kaynağında birleştirir. İlgili: Sayım ve fark, Dolu / boş / arızalı kap

Sayım ve fark

Sayım, bir konumdaki fiili kap/ürün adedinin sistemdeki adetle karşılaştırılmasıdır; aradaki ayrım “fark”tır. KolayDağıtım'da fark kapanana dek açık kalır ve “Bulundu / Emanette / Yanlış saymışız / Kayıp” işlemleriyle kaynağı izlenir. İlgili: Fire, Stok

Para, cari ve tahsilat

Cari (cari hesap)

Cari hesap, bir müşteri ya da bayinin borç‑alacak bakiyesinin tutulduğu hesaptır. Her sipariş, tahsilat, veresiye ve depozito cariye işler. KolayDağıtım'da cari canlıdır; yaşlandırma ve kara liste ile açık alacak kontrol altında tutulur. İlgili: Veresiye, Cari yaşlandırma

Veresiye

Veresiye, teslimatın bedelinin sonradan ödenmek üzere cariye borç yazılmasıdır. Dağıtımda yaygındır ama takipsiz kalırsa yaşlanan alacağa döner. KolayDağıtım veresiyeyi anında cariye işler, kara liste ve limit ile yönetir. İlgili: Cari, Bölünmüş ödeme

Bölünmüş ödeme

Bölünmüş ödeme, tek bir teslimatın bedelinin nakit, kart, havale ve veresiye arasında paylaştırılarak tahsil edilmesidir. KolayDağıtım'da tek teslimatta bölünebilir; havalede dekont zorunludur, her parça kanıtlı kalır. İlgili: Veresiye, Kasa farkı

Kasa farkı (eksik / fazla)

Kasa farkı, bir vardiyada olması gereken para ile teslim alınan para arasındaki ayrımdır. KolayDağıtım'da fark yalnız renkle değil, her zaman EKSİK ya da FAZLA olarak yazılır; kaynağı kalem kalem görünür ve fark kapanmadan gün kapanmaz. İlgili: Vardiya mutabakatı, Gün sonu

Ön ödeme (FIFO ön ödeme)

Ön ödeme, müşterinin belli adet ürünü önceden ödemesi; teslimatların bu bakiyeden FIFO sırayla düşülmesidir. Kapıda ikinci kez para istenmez. KolayDağıtım ön ödemeyi teslimatlarla otomatik eşler. İlgili: Bölünmüş ödeme, Sürücü primi / promosyon kesimi

Sürücü primi / promosyon kesimi

Sürücü primi, dönem boyunca satılan ürüne göre biriken ve “kesim günü” hesaplanıp ödenen prim/promosyondur. KolayDağıtım her dönemi ayrı toplar; kesim günü primi sürücülere dağıtır, yeni dönem sıfırdan başlar. İlgili: Ön ödeme (FIFO ön ödeme)

Vardiya ve gün sonu

Vardiya

Vardiya, bir sürücünün/aracın gün içindeki çalışma oturumudur; açılışta başlar, nakit‑kart‑havale‑veresiye gün boyu burada birikir, kapanışta mutabık olur. KolayDağıtım vardiyayı araç ve kilometreyle açar; unutulursa gece otomatik kapatır. İlgili: Vardiya mutabakatı, Gün sonu

Vardiya mutabakatı

Vardiya mutabakatı, vardiyada toplanması gereken para ve değerlerin fiilen teslim alınanla karşılaştırılıp uzlaştırılmasıdır. KolayDağıtım'da POS fişi ve havale dekontu vardiyaya bağlanır; hub‑uydu yapısında mutabakat ağacı ve tekrarlayan fark tespiti sistematik açık vereni yakalar. İlgili: Kasa farkı (eksik / fazla), Gün sonu

Gün sonu

Gün sonu, bir iş gününün tüm vardiyalarıyla birlikte kanıtlı olarak kapatılmasıdır. Operatör bildirir, sahip onaylar; “Karar bekleyenler” en üstte durur ve fark kapanmadan gün kilitlenmez. KolayDağıtım'da kapanmış günün rakamları kesindir. İlgili: Vardiya mutabakatı, Kasa farkı (eksik / fazla)

Kanal ve dolaylı satış

Talibayi (alt bayi)

Talibayi, bayinin malı konsinye bıraktığı dolaylı satış noktasıdır (alt bayi). Takibi zordur çünkü aynı anda mal, borç, kap ve prim içerir. KolayDağıtım her talibayiyi dört defterle — veresiye + emanet + kap borcu + promosyon bakiyesi — tek ekranda tutar; bu, klasik dağıtım yazılımlarında nadir bir yetenektir. İlgili: Alt müşteri payı, Emanet

Alt müşteri payı

Alt müşteri payı, talibayinin kendi alt müşterilerinden biriken ve bayiye yansıyan paydır. KolayDağıtım bu payı cariden düşer ya da promosyona ekler; ciro dışında, cari içinde izlenir. İlgili: Talibayi (alt bayi)

Hızlı satış / Mağaza satışı

Hızlı satış, tezgâh önü ya da anlık peşin satışın sipariş akışına takılmadan işlenmesidir; mağaza satışı ise dükkân önü bir saha noktasından yapılan satıştır. KolayDağıtım ikisini de ayrı akış olarak destekler, stok ve kasaya anında yansıtır. İlgili: Sevkiyat, Stok

Sistem ve güvenlik

Çevrimdışı‑öncelikli (offline‑first)

Çevrimdışı‑öncelikli, uygulamanın internet olmadan da tam çalışması; işlemleri önce cihazda saklayıp bağlantı gelince göndermesi ilkesidir. Dağıtım sahada yapıldığı için zorunludur. KolayDağıtım'ın mobil uygulaması bu ilkeyle çalışır. İlgili: Outbox & idempotency

Outbox & idempotency (mükerrer engeli)

Outbox, cihazda gönderilmeyi bekleyen işlem kuyruğudur; idempotency ise aynı işlem iki kez gönderilse bile tek kez işlenmesini garanti eden kuraldır. İkisi birlikte “hiçbir işlem düşmez, hiçbiri mükerrerleşmez” demektir. KolayDağıtım'ın çevrimdışı güvenliği buna dayanır. İlgili: Çevrimdışı‑öncelikli (offline‑first)

Çok kiracılı (multi‑tenant)

Çok kiracılı mimari, her firmanın aynı bulut sistemde tamamen ayrı, kapalı bir alanda çalışmasıdır. Veriler firmalar arasında asla karışmaz. KolayDağıtım çok kiracılıdır; üstüne her kullanıcı yalnız yetkili olduğu şubeyi görür. İlgili: Markalı APK, Denetim defteri

Markalı APK

Markalı APK, mobil saha uygulamasının bayinin kendi firma adı ve logosuyla derlenmiş sürümüdür. Sürücünün telefonunda sizin markanız durur. KolayDağıtım panel, giriş adresi ve uygulamayı markanıza göre üretir, güncellemeleri otomatik dağıtır. İlgili: Çok kiracılı (multi‑tenant)

Denetim defteri (audit log)

Denetim defteri, sistemde kim‑ne‑zaman hangi değişikliği yaptığının silinemez kaydıdır. Sorumluluk ve KVKK uyumu için gereklidir. KolayDağıtım'da her kritik işlem denetim defterine yazılır, konum izleri 90 gün sonra silinir. İlgili: Çok kiracılı (multi‑tenant)

RFM segmentasyonu

RFM; müşterileri son alışveriş zamanı (Recency), sıklık (Frequency) ve tutar (Monetary) üzerinden gruplayan bir analiz yöntemidir. Kimin değerli, kimin kaçmakta olduğunu gösterir. KolayDağıtım RFM ile kayıp müşteri tespitini otomatik üretir. İlgili: Cari yaşlandırma

Cari yaşlandırma

Cari yaşlandırma, açık alacağın ne kadar süredir ödenmediğini yaş gruplarına ayırarak gösteren rapordur. Hangi alacağın riske girdiğini erken yakalatır. KolayDağıtım cari yaşlandırmayı canlı tutar. İlgili: Cari (cari hesap), RFM segmentasyonu

Sık sorulanlar

Emanet ile depozito arasındaki fark nedir?
Emanet, müşteride duran ve geri beklenen kabın kendisidir; depozito ise o kap için alınan ve iade edilince geri verilen güvence bedelidir.
FIFO yaşlandırma neden önemli?
Çünkü en eski dönmeyen kabı öne çıkarır; böylece kaçan boş kabı ve yaşlanan riski erken yakalarsınız.
Talibayi ile normal müşteri aynı mı?
Değil. Talibayi dolaylı satış noktasıdır (alt bayi) ve aynı anda mal, borç, kap ve prim içerdiği için dört ayrı defterle izlenir.
Başlayalım

Dağıtımınızı KolayDağıtım ile yönetin.

Operasyonunuza göre uyarlanmış, örnek verilerle bir demo gösterelim. Projeyi birkaç cümleyle anlatın, gerisini biz kuralım.

İletişim
Meybrain Technologies — KolayDağıtım’ın arkasındaki ekip.
Projenizi konuşalım

E‑postanıza projenizin konusunu, hedef tarihi ve kullandığınız sistemleri ekleyin. Bildiğiniz kadarı yeterli.